Rozporządzenie zmieniające AI Act, obowiązujące od 27 lipca 2026, przesunęło obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka o szesnaście miesięcy. Nie przesunęło jednak przejrzystości, a polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji wchodzi w życie 11 sierpnia, czyli za pięć dni.
To rozróżnienie warto zrobić na początku, bo w rozmowach z klientami myli się je najczęściej. Rozporządzenie zmieniające AI Act, nazywane Digital Omnibus on AI, zostało przyjęte 8 lipca 2026, ogłoszone w Dzienniku Urzędowym UE 24 lipca i obowiązuje od 27 lipca 2026. To jest akt obowiązujący i to on zmienił kalendarz.
Drugi omnibus, ten dotyczący danych osobowych, prywatności elektronicznej i cyberbezpieczeństwa, nie został przyjęty i pozostaje na etapie prac w Radzie. Jeśli więc ktoś mówi, że RODO zostało uproszczone, to jest w błędzie, bo uproszczono AI Act, a nie ochronę danych.
Zmiana, która najbardziej rzuca się w oczy, dotyczy systemów wysokiego ryzyka z załącznika III, czyli między innymi selekcji kandydatów w rekrutacji, oceny pracowników, biometrii czy dostępu do usług podstawowych. Obowiązki dla nich miały ruszyć 2 sierpnia 2026, a ruszą 2 grudnia 2027. Dla AI wbudowanej w produkty regulowane termin to 2 sierpnia 2028. Przesunięto też uruchomienie krajowych piaskownic regulacyjnych, z 2 sierpnia 2026 na 2 sierpnia 2027.
Zmiana przeszła całą ścieżkę legislacyjną między majem a lipcem 2026, czyli już po tym, jak powstała większość polskich poradników o AI Act. Nawet najczęściej cytowany anglojęzyczny tracker terminów AI Act 6 sierpnia 2026 wciąż pokazywał stary harmonogram. Sprawdzając dziś dowolną datę z AI Act warto więc patrzeć na datę publikacji tekstu, bo wszystko sprzed maja 2026 jest w tej części nieaktualne.
To jest część, która dotyczy zwykłych firm, a nie dostawców modeli. Obowiązuje od 2 sierpnia 2026.
Art. 50 dzieli role ostro i ten podział decyduje o tym, czy coś w ogóle Was dotyczy. Ustęp 1, czyli poinformowanie człowieka, że rozmawia z systemem AI, oraz ustęp 2, czyli maszynowe znakowanie treści syntetycznych metadanymi lub znakiem wodnym, to obowiązki DOSTAWCY narzędzia. Ustępy 3 i 4, czyli rozpoznawanie emocji, kategoryzacja biometryczna oraz deepfake i tekst publikowany w sprawach interesu publicznego, to obowiązki PODMIOTU STOSUJĄCEGO, czyli firmy, która z narzędzia korzysta.
W praktyce oznacza to, że agencja marketingowa albo sklep publikujący realistyczną grafikę wygenerowaną przez AI ma obowiązek jej oznaczenia, natomiast dopilnowanie, żeby chatbot przedstawił się jako AI, leży po stronie tego, kto ten chatbot dostarcza. Oznaczenia wymagają treści realistyczne, a nie każda retuszowana fotografia i nie rzeczy oczywiście nieistniejące.
Wyjątek redakcyjny bywa czytany zbyt swobodnie, a jest kumulatywny. Żeby się na niego powołać, treść musi przejść weryfikację redakcyjną przez człowieka i jednocześnie ktoś musi ponosić za jej publikację odpowiedzialność redakcyjną. Sama redakcja przez człowieka nie wystarczy, bo trzeba jeszcze wskazać osobę lub podmiot, który tę odpowiedzialność bierze.
Jest też przepis przejściowy, który w mediach bywa opisywany jako ogólne odroczenie, a nim nie jest. Dodany art. 111 ust. 4 daje dostawcom systemów generatywnych wprowadzonych na rynek PRZED 2 sierpnia 2026 czas do 2 grudnia 2026 na spełnienie obowiązku maszynowego znakowania. Ponieważ wszystkie popularne narzędzia były na rynku wcześniej, praktycznie oznacza to, że znaków wodnych i metadanych w nich można spodziewać się do grudnia. Obowiązek podmiotu stosującego z ustępu 4 działa jednak już teraz, niezależnie od tego.
Konkretny przykład, jak to wygląda w praktyce jednej platformy. Allegro ogłosiło 13 lipca 2026 zmianę w API i od 2 sierpnia sprzedawca deklaruje, czy zdjęcie powstało z udziałem AI, przez strukturę aiCoCreatedContent i parametr isAiCoCreated. Allegro wskazuje trzy przypadki wymagające oznaczenia: produkt wygenerowany od zera, prawdziwy produkt na tle wygenerowanym przez AI oraz wirtualna modelka prezentująca produkt. Zmiana zachowuje pełną kompatybilność wsteczną, a tablica images na razie zwraca pustą wartość, więc nic się nie psuje, ale też nic jeszcze nie działa od końca do końca.
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, ogłoszona 27 lipca 2026 (Dz.U. 2026 poz. 1003), ma dwustopniowe wejście w życie.
Art. 127 przewiduje, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 11 sierpnia 2026, z dwoma wyjątkami. Przepis o utworzeniu komórki organizacyjnej w ministerstwie zadziałał dzień po ogłoszeniu, a art. 8 do 18 oraz rozdziały 3, 4, 5, 8 i 9 wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy, czyli 28 października 2026. To właśnie w tych rozdziałach siedzi kontrola przestrzegania przepisów, postępowanie przed organem nadzoru oraz administracyjne kary pieniężne.
Ostatni wiersz tej tabeli bywa zaskoczeniem, bo wiele firm zakłada, że skoro chodzi o dane i algorytmy, to organem będzie UODO. Ustawa dopisuje do przepisów o ochronie danych jedno zdanie mówiące, że Prezes Urzędu współpracuje z Komisją, i na tym rola UODO w tym obszarze się kończy.
Łatwo z tego wyciągnąć wniosek, że do końca października można sobie odpuścić, i to jest wniosek błędny. Obowiązki z art. 50 wynikają z rozporządzenia unijnego i wiążą od 2 sierpnia niezależnie od tego, czy krajowy organ już działa. Prawnicy komentujący ustawę w pierwszych dniach sierpnia wskazują wprost, że opieszałość państwa w powołaniu organu nie znosi obowiązku, a część z nich uważa, że Komisja będzie mogła sięgać po kary także za treści opublikowane wcześniej.
Nagłówki o 35 milionach euro dotyczą praktyk zakazanych z art. 5. Naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50 mieści się w innym koszyku, a dla małych i średnich firm działa odwrócona reguła.
Art. 99 ust. 6 AI Act stanowi, że w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw, w tym start-upów, kara wynosi do niższej z tych wartości. Rozporządzenie zmieniające rozciągnęło tę zasadę także na małe spółki o średniej kapitalizacji i pozwoliło państwom członkowskim sięgać po ostrzeżenia oraz środki niepieniężne z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej takiej firmy. Kwoty w złotych ustala się według średniego kursu NBP z 28 stycznia danego roku.
To narzędzie z polskiej ustawy, o którym prawie nikt nie pisze, a dla firmy niepewnej swojej sytuacji jest tanie i konkretne.
Ustawa pozwala wystąpić do Komisji o opinię indywidualną w sprawie stosowania przepisów o sztucznej inteligencji. Opłata wynosi 150 zł, Komisja ma na odpowiedź 30 dni, a jeżeli tego terminu nie dotrzyma, zwraca opłatę w całości. Kto zastosował się do opinii, jest chroniony także wtedy, gdy opinia zostanie później zmieniona.
Warto pamiętać o dwóch rzeczach. Przepisy o opiniach indywidualnych siedzą w art. 8 do 18, czyli w tej części, która wchodzi w życie dopiero 28 października 2026, więc wniosek będzie można złożyć od tej daty. Drugie: Komisja musi najpierw powstać, a jej pierwsze posiedzenie ma się odbyć do 11 listopada 2026.
Ustawa przewiduje też mechanizmy łagodzące, które warto znać, zanim pojawi się problem. Komisja może w toku postępowania wydać ostrzeżenie wskazujące, co zrobić, żeby przywrócić stan zgodny z prawem, i jeśli firma wykona te działania w ciągu 3 miesięcy od doręczenia decyzji, kara jest obniżana o 10 do 50 procent. Osobno istnieje układ w sprawie nadzwyczajnego złagodzenia sankcji, obniżający karę o 20 do 70 procent. Możliwe jest też rozłożenie kary na raty albo odroczenie jej zapłaty.
Dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców udział w piaskownicy regulacyjnej jest nieodpłatny, co ustawa zapisuje wprost. Piaskownice startują jednak dopiero od 2 sierpnia 2027, bo ten termin przesunął unijny omnibus.
Tylko wtedy, gdy publikuje treści realistyczne, które można wziąć za autentyczne, czyli deepfake, albo tekst w sprawach interesu publicznego. Zwykła grafika reklamowa i retusz zdjęcia oznaczenia nie wymagają. Obowiązek poinformowania, że rozmówcą jest chatbot, spoczywa na dostawcy narzędzia, a nie na firmie, która z niego korzysta.
Od 2 grudnia 2027 dla systemów z załącznika III i od 2 sierpnia 2028 dla AI wbudowanej w produkty regulowane. Rozporządzenie zmieniające AI Act, obowiązujące od 27 lipca 2026, przesunęło te terminy o szesnaście miesięcy.
Do 15 milionów euro albo 3 procent światowego obrotu, przy czym dla małych i średnich przedsiębiorstw stosuje się kwotę niższą z tych dwóch, a nie wyższą. Dla firmy o obrocie 5 milionów złotych realnym pułapem jest więc 3 procent obrotu.
Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Przepisy o kontroli i karach zaczynają obowiązywać 28 października 2026, a przewodniczący ma zostać powołany do 11 października 2026. Same obowiązki wynikają jednak z rozporządzenia unijnego i wiążą niezależnie od tego kalendarza.
Powiązane u nas: wdrożenia AI i agentów, n8n na własnym serwerze oraz obowiązki celne od 1 listopada.
Tekst opisuje stan prawny na 6 sierpnia 2026 i służy do zaplanowania pracy w firmie. Nie jest poradą prawną. Kwalifikacja konkretnego systemu AI i zakres obowiązków zależą od szczegółów wdrożenia, więc przy wątpliwościach warto skonsultować je z prawnikiem albo skorzystać z opinii indywidualnej Komisji.
Przejdziemy z Wami po miejscach, w których AI styka się z klientem, i powiemy, gdzie jesteście dostawcą, gdzie podmiotem stosującym i co z tego wynika. Rozmowa trwa około 30 minut i do niczego nie zobowiązuje.
Umów bezpłatny audyt
Copyright © 2025 FlowSync
